14 października 2024 r.

Decyzją Pełnomocników Zarządu PFRON z dnia 2 sierpnia 2024 r. wprowadzono zmiany w dokumencie pn. „Kierunki działań oraz warunki brzegowe obowiązujące realizatorów programu „Aktywny samorząd” w 2024 r.”, które umożliwiają realizację nowej formy wsparcia w ramach programu „Aktywny samorząd” w ramach Modułu I.

W ramach programu zostanie uruchomiony nowy obszar (obszar E) – pomoc w kontynuowaniu rehabilitacji w formie wentylacji domowej.

Celem programu jest zwiększenie niezależności oraz szans na aktywizację społeczną i zawodową osób z niepełnoprawnością poprzez poprawę dostępności do wentylacji domowej.
Adresaci programu:

Osoby posiadające stopień niepełnosprawności lub w przypadku osób do 16. roku życia – orzeczenie o niepełnosprawności, które korzystają z koncentratora tlenu lub respiratora w ramach świadczenia udzielanego przez ośrodek domowego leczenia tlenem lub ośrodek wentylacji domowej, tj. są pod opieką zespołu długoterminowej opieki domowej dla pacjentów wentylowanych mechanicznie lub pod opieką poradni/ośrodka/zespołu domowego leczenia tlenem.

Wysokość dofinansowania: 100 zł miesięcznie w ramach programu możliwa jest refundacja kosztów poniesionych od dnia 1 lipca 2024 r

Termin składania wniosków: 28 października 2024 r. do 30 listopada 2024 r.

W kolejnych latach termin przyjmowania wniosków będzie ogłaszany na naszej stronie internetowej po ustaleniu terminu przez PFRON.

Okres objęty refundacją kosztów opłaty za energię nie może być dłuższy niż 6 miesięcy (600 zł) i krótszy niż 3 miesiące (300 zł).

Przykładowo:

• jeśli złożysz wniosek w październiku 2024 r., to może on obejmować dodatek za miesiące: lipiec-wrzesień (3 miesiące – 300 zł),
• jeśli złożysz wniosek w listopadzie 2024 r., to może on obejmować dodatek za miesiące: lipiec-październik (4 miesiące – 400 zł).

Rozpatrywany jest tylko kompletny wniosek – tzn. zawierający wszystkie wymagane dane i załączniki.

Sposoby złożenia wniosku:

W Systemie Obsługi Wsparcia finansowanego ze środków PFRON (SOW) link do strony: https://sow.pfron.org.pl/

W systemie SOW znajdziesz różne formy pomocy przy wypełnieniu wniosku: pomoc kontekstową, bezpłatną infolinię, mobilnego asystenta, możliwość wykorzystywania wprowadzonych danych w przyszłości – w trakcie aplikowania o kolejne wsparcie itd.

W przypadku pytań dotyczących korzystania z systemu SOW, zapraszamy do kontaktu telefonicznego i mailowego:

bezpłatna Infolinia dostępna w dni robocze w godzinach 9.00 – 17.00 pod numerem telefonu : 800 889 777
lub
e:mail:sow@pfron.org.pl.

Realizator programu dopuszcza możliwość złożenia wniosku w wersji papierowej w siedzibie PCPR (ul. J. Marka 9, 34-600 Limanowa) lub w Punkcie Zamiejscowym PCPR w Mszanie Dolnej (ul. Spadochroniarzy 6, 34-730 Mszana Dolna) lub przesłanie pocztą tradycyjną.

Co jest potrzebne aby uzyskać pomoc?

Wniosek o dofinansowanie (Aktywny samorząd, Moduł I, Obszar E),
Zaświadczenie potwierdzające korzystanie ze świadczenia w ramach ośrodka domowego leczenia tlenem lub ośrodka wentylacji domowej zgodnie z wzorem określonym przez PFRON,
Skan/kserokopia aktualnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub orzeczenia równoważnego albo orzeczenia o niepełnosprawności (osoby do 16. roku życia),
Skan/kserokopia dokumentu stanowiącego opiekę prawną nad podopiecznym (w przypadku wniosku dotyczącego osoby niepełnosprawnej reprezentowanej przez opiekuna prawnego),
Skan/kserokopia aktu urodzenia dziecka (w przypadku wniosku dotyczącego niepełnoletniej osoby niepełnosprawnej).

Sprawdź zaświadczenie potwierdzające korzystanie z respiratora lub koncentratora tlenu!

Pamiętaj, że to podstawa do wypłaty dodatku w ramach Twojego wniosku. Sprawdź, czy wypełnione zaświadczenie zawiera wszystkie dane i czy zostało poprawnie podpisane.

Zaświadczenie może być:

podpisane (wraz z pieczątką imienną) przez lekarza lub lekarza specjalistę lub fizjoterapeutę lub pielęgniarkę z zespołu realizującego świadczenie długoterminowej opieki domowej dla pacjentów wentylowanych mechanicznie lub pod opieką poradni/ośrodka/ zespołu domowego leczenia tlenem,

lub

opieczętowane przez świadczeniodawcę (placówkę medyczną, która realizuje dla Ciebie opiekę domową) i podpisane przez osobę upoważnioną przez tę placówkę.

Więcej informacji na temat nowego zadania pod linkiem: https://www.pfron.org.pl/o-funduszu/programy-i-zadania-pfron/programy-i-zadania-real/aktywny-samorzad/komunikaty/dodatek-do-energii-elektrycznej-dla-osob-korzystajacych-z-koncentratora-tlenu-lub-respiratora/

Wzory załączników:

1. Wniosek o dofinansowanie ze środków PFRON (Moduł I, Obszar E)
2. Zaświadczenie- obszar E

Szczegółowe informacje o programie i realizowanych formach wsparcia finansowego można uzyskać telefonicznie dzwoniąc pod numer telefonu: (18) 33-37-825. Informacji udziela Joanna Kordeczka.

Głębokie wyrazy żalu i współczucia dla Zbigniewa Rząsy
Kierownika Sekcji Gospodarczo – Technicznej
z powodu śmierci
TATY
składają
Mieczysław Uryga Starosta Limanowski
wraz z Zarządem Powiatu
oraz
pracownicy Starostwa Powiatowego w Limanowej

14 października 2024 r.

Dzień Edukacji Narodowej to szczególne święto, podkreślające rolę pedagogów na każdym etapie wychowania, które polega nie tylko przekazywaniu wiedzy i najważniejszych wartości, ale jest też niezwykle istotnym procesem, mającym kluczowe znaczenie w życiu młodego człowieka. Praca i zaangażowanie nauczyciela, otwierają nowe horyzonty, ułatwiają dzieciom i młodzieży realizację ich wyjątkowych uzdolnień i aspiracji. Nauczyciel to osoba, która w naturalny sposób wzbudza uznanie i zaufanie, zarówno swoją wiedzą, umiejętnościami i mądrością, jak i samą postawą.

Kierujemy dziś podziękowania dla wszystkich wspaniałych pedagogów oraz pracowników oświaty, działających także w placówkach edukacyjnych Powiatu Limanowskiego, za to że swój zawód realizują jako powołanie, stawiając na pierwszym miejscu dobro swoich podopiecznych; starają się zawsze być blisko ich spraw, towarzysząc im na drodze rozwoju i dorastania, respektując i doceniając ich indywidualność, pokazują jak mądrze radzić sobie z różnymi życiowymi wyzwaniami.

Z okazji dzisiejszego święta życzymy, aby każdy dzień pracy z dziećmi i młodzieżą dostarczał nieustannej motywacji i radości, a wychowawczy trud równoważyły życzliwość, pamięć, przyjaźń i szacunek uczniów oraz rodziców, a osiągnięciom zawodowym towarzyszyła pomyślność w życiu osobistym.

Wspaniałego Dnia Edukacji Narodowej!

13 października 2024 r.

13 października już od kilkunastu lat jest obchodzony w Polsce jako dzień poświęcony osobom, które każdego dnia ratują życie i zdrowie drugiego człowieka. W sytuacji zagrożenia, kiedy decydująca jest każda sekunda, opanowanie, odwaga oraz zaangażowanie ratowników medycznych są niezastąpione – budzące najwyższy podziw i uznanie.

Zwłaszcza dzisiaj pamiętamy z wdzięcznością o wszystkich przedstawicielach systemu ratownictwa medycznego. Pomimo nieodłącznie wpisanej w ten zawód presji, wysiłku, poświęcenia i ogromnej odpowiedzialności, zawsze gotowi są oni nieść profesjonalną pomoc i skuteczne wsparcie nawet w najtrudniejszych warunkach.

Z okazji dzisiejszego święta, dziękując ratownikom medycznym za wykonywaną z oddaniem pracę, życzymy, by zawsze była doceniana, a ochrona daru, jakim jest ludzkie życie i zdrowie nadawała sens podejmowanym zadaniom.

10 października 2024 r.

9 października 2024 roku w Limanowskim Domu Kultury miało miejsce uroczyste otwarcie wystawy pod tytułem „Mechanik. Już od 100 lat zmieniamy świat”. Ekspozycja została przygotowana z okazji jubileuszu 100-lecia Zespołu Szkół Technicznych i Ogólnokształcących im. Jana Pawła II w Limanowej, a jej celem było przybliżenie bogatej historii szkoły oraz zmian, jakie dokonały się na przestrzeni wieku.

Wśród licznie zgromadzonych gości, obecni byli przedstawiciele władz samorządowych. Powiat Limanowski reprezentowali: Józef Pietrzak – Przewodniczący Rady Powiatu Limanowskiego, Józef Jaworski – Członek Zarządu Powiatu Limanowskiego oraz Artur Krzak – Dyrektor Wydziału Edukacji i Sportu w Starostwie Powiatowym. Swoją obecnością zaszczycili również Jan Skrzekut – Wójt Gminy Limanowa, Leszek Mordarski – Przewodniczący Rady Miasta Limanowa, Edyta Król – Dyrektor Gminnego Zespołu Obsługi Szkół w Limanowej, Zbigniew Oleksy – Radny Miasta Limanowa oraz wielu emerytowanych i obecnych nauczycieli i pracowników szkoły, w tym byli dyrektorzy, którzy odegrali kluczową rolę w jej rozwoju.

Wystawa, którą można podziwiać na 9 planszach, przedstawia bogatą historię szkoły oraz ludzi, którzy ją tworzyli. Znajdziemy tu archiwalne fotografie, na których uwieczniono dawne lokalizacje szkoły, jej budynki, a także współczesne, nowoczesne pracownie, sale lekcyjne i warsztaty. Wśród zdjęć pojawiają się również te, które ukazują życie codzienne uczniów i nauczycieli: od zajęć sportowych, przez wycieczki i rajdy, aż po najważniejsze uroczystości, które integrowały szkolną społeczność.

Wystawa nie tylko prezentuje historię ZSTiO, ale także ukazuje zmieniające się czasy, zawody i podejście do edukacji technicznej. „Mechanik” przez 100 lat budował swoją tożsamość dzięki ludziom, którzy w nim pracowali i uczyli się, oraz dzięki rozwojowi nowych kierunków nauczania, które odpowiadają na potrzeby współczesnego świata. Szkoła ta łączy tradycję z nowoczesnością, patrząc w przyszłość z zaangażowaniem i pasją, co doskonale obrazuje prezentowana ekspozycja.

9 października 2024 r.

Zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.

Na podstawie art. 49 i art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572)
Starosta Limanowski  wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej zawiadamia o wszczęciu postępowania z wniosku Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o. o., reprezentowanej przez pełnomocnika Pana Marcina Kitę, w sprawie wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w gminie Kamienica, obręb Szczawa, stanowiącej działkę ewidencyjną nr 1729/8 o powierzchni 0,72 ha, poprzez udzielenie zezwolenia na założeniei przeprowadzenie na niej sieci gazowej średniego ciśnienia, PE dn63 PN 0,5 MPa, wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz strefą kontrolowaną, w ramach inwestycji pn.: „Budowa sieci gazowej średniego ciśnienia wraz z przyłączem do punktu gazowego dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego.”

Zgodnie z art. 114 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, informacja o zamiarze ograniczenia sposobu korzystania z w/w nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, została zamieszczona w dniu 17 lipca 2024 r., w prasie o zasięgu ogólnopolskim, na stronie internetowej i na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w Limanowej oraz w dniu
19 lipca 2024 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Kamienica.

W terminie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia w/w informacji nie zgłosiły się osoby, którym przysługują prawa rzeczowe do przedmiotowej nieruchomości, co skutkuje wszczęciem niniejszego postępowania.

Jednocześnie na podstawie art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, uprzejmie zawiadamiam, że w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego zawiadomienia strony mogą zapoznać się z aktami sprawy i całym zebranym materiałem dowodowym. Dokumentacja zostanie udostępniona do wglądu
w siedzibie Starostwa Powiatowego w Limanowej przy ul. Józefa Marka 9 budynek C II piętro pokój
nr 224 w godzinach w godzinach od 730 do 1530.

Powyższe zawiadomienie podlega wywieszeniu na stronie internetowej i na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w Limanowej, w prasie o zasięgu ogólnopolskim oraz na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Kamienica.

Na podstawie art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego, ogłoszenie o czynnościach administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłoszenia, uważa się za skutecznie doręczone po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia.

9 października 2024.

Na podstawie art. 49 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2024 r., poz. 572.), zawiadamia się, że 8 października 2024 r. Starosta Limanowski wydał decyzję, znak: GN.6821.32.2024, o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, położonej w obr. Lubomierz, j. ewid. gmina Mszana Dolna, oznaczonej numerem działki: 2105 i 2000, poprzez udzielenie zezwolenia PSG Sp. z o. o. na założenie i przeprowadzenie na niej gazociągu średniego ciśnienia dn63PE, wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz strefą kontrolowaną, w ramach inwestycji pn.: „Budowa sieci gazowej średniego ciśnienia dn63PE w miejscowości Lubomierz na dz. 2142/3, 2105, 2000, 2103/2, 2103/1, obręb Lubomierz, j. ewid. Mszana Dolna – gmina.”

Treść zawiadomienia tutaj

9 października 2024 r.

Wykaz nieruchomości przeznaczonej do zbycia w trybie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Działając na podstawie art. 35 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami Starosta Limanowski podaje do publicznej wiadomości wykaz nieruchomości Skarbu Państwa przeznaczonej do sprzedaży w trybie art. 198g ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami na rzecz użytkownika wieczystego

1) Oznaczenie nieruchomości według księgi wieczystej oraz katastru nieruchomości.
Nieruchomość stanowiąca działki ewidencyjne nr 110/2, nr 110/3, nr 110/4, objęte księgą wieczystą NS2L/00006635/6, położone w Porębie Wielkiej gmina Niedźwiedź.

2_) Powierzchnia nieruchomości.
Działki ewidencyjne: nr 110/2, nr 110/3, nr 110/4 o łącznej powierzchni 1,5659 ha.

3) Opis nieruchomości.
Przedmiotowa nieruchomość stanowiąca własność Skarbu Państwa położona jest
w miejscowości Poręba Wielka w centrum wsi, w sąsiedztwie dróg publicznych, zabudowy pensjonatowej i mieszkaniowej. Lokalizacja w pobliżu Gorczańskiego Parku Narodowego, przy drodze powiatowej w kierunku Niedźwiedź – osiedle Koninki.
Działki zabudowane budynkami produkcyjno – usługowymi (hale produkcyjne, kotłownia, biuro, stacja trafo).

4) Przeznaczenie nieruchomości i sposób jej zagospodarowania.
W planie zagospodarowania przestrzennego gminy Niedźwiedź zatwierdzonego Uchwałą Rady Niedźwiedź nr XXVIII/189/2016 z dnia 30.12.2016 r. przedmiotowe działki położone są w terenach zabudowy produkcyjnej, oznaczone symbolem P.

5) Termin zagospodarowania nieruchomości.
Nie dotyczy.

6) Cena nieruchomości.
Zgodnie z art. 198h ust.1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami cena jednorazowa – jako dwudziestokrotność kwoty stanowiącej iloczyn dotychczasowej stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego oraz wartości nieruchomości gruntowej określonej na dzień zawarcia umowy sprzedaży wynosi: 535 162,20 zł. Na podstawie interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 21 maja 2024 r. sprzedaż nieruchomości gruntowej na rzecz dotychczasowego użytkownika wieczystego nie będzie stanowić dostawy towarów w rozumieniu przepisów art. 5 ust. 1 i art. 7 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

7) Wysokość stawek procentowych opłat z tytułu użytkowania wieczystego.
Nie dotyczy.

8) Wysokość opłat z tytułu użytkowania, najmu lub dzierżawy.
Nie dotyczy.

9) Terminy wnoszenia opłat.
Nie dotyczy.

10) Zasady aktualizacji opłat.
Nie dotyczy.

11) Informacje o przeznaczeniu do zbycia lub oddania w użytkowanie, najem, dzierżawę lub użyczenie.
Nieruchomość przeznaczona do zbycia w trybie art. 198g ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami na rzecz jej użytkownika wieczystego.

12) Termin do złożenia wniosku przez osoby, którym przysługuje pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1 i pkt 2.
Osoby, którym przysługuje pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami mogą składać wnioski o nabycie ww. nieruchomości w terminie 6 tygodni, licząc od dnia wywieszenia wykazu.

Niniejszy wykaz wywiesza się na okres 21 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie Starostwa Powiatowego
w Limanowej przy ul. J. Marka 9, a także zamieszcza się na stronach internetowych urzędu. Starosta Limanowski, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, przekazuje wykaz Wojewodzie Małopolskiemu, w celu jego zamieszczenia na stronie podmiotowej wojewody w Biuletynie Informacji Publicznej przez okres 21 dni. Informację o zamieszczeniu wykazu właściwy organ podaje do publicznej wiadomości przez ogłoszenie w prasie lokalnej o zasięgu obejmującym co najmniej powiat, na terenie którego położona jest nieruchomość.

Zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.

Na podstawie art. 49 i art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572) Starosta Limanowski  wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej zawiadamia o wszczęciu postępowania z wniosku Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o. o., reprezentowanej przez pełnomocnika Pana Marcina Kitę, w sprawie wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonych w gminie Kamienica, obręb Szczawa, stanowiących działki ewidencyjne nr: 1053 o powierzchni 0,52 ha i nr 1054/2 o powierzchni 0,39 ha, poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na niej sieci gazowej średniego ciśnienia, PE dn110 PN 0,5 MPa, wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz strefą kontrolowaną, w ramach inwestycji pn.: „Budowa sieci gazowej średniego ciśnienia wraz z przyłączami do punktów gazowych dla budynków mieszkalnych jednorodzinnych.”

Zgodnie z art. 114 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, informacja o zamiarze ograniczenia sposobu korzystania z w/w nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, została zamieszczona w dniu 17 lipca 2024 r., w prasie o zasięgu ogólnopolskim, na stronie internetowej i na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w Limanowej oraz w dniu
19 lipca 2024 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Kamienica.

W terminie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia w/w informacji nie zgłosiły się osoby, którym przysługują prawa rzeczowe do przedmiotowej nieruchomości, co skutkuje wszczęciem niniejszego postępowania.

Jednocześnie na podstawie art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, uprzejmie zawiadamiam, że w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego zawiadomienia strony mogą zapoznać się z aktami sprawy i całym zebranym materiałem dowodowym. Dokumentacja zostanie udostępniona do wglądu w siedzibie Starostwa Powiatowego w Limanowej przy ul. Józefa Marka 9 budynek C II piętro pokój nr 224 w godzinach w godzinach od 7.30 do 15.30.

Powyższe zawiadomienie podlega wywieszeniu na stronie internetowej i na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w Limanowej, w prasie o zasięgu ogólnopolskim oraz na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Kamienica.

Na podstawie art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego, ogłoszenie o czynnościach administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłoszenia, uważa się za skutecznie doręczone po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia.

7 października 2024 r.

4 października 2024 r. w Limanowej, na terenie Limanowskiego Domu kultury miał miejsce I Beskid Green Film Festiwal – wydarzenie o tematyce związanej z ekologią i ochrona środowiska, skierowane do młodzieży ze szkół średnich Powiatu Limanowskiego. Organizatorem festiwalu Lokalna Organizacja Turystyczna Powiatu Limanowskiego realizując projekt pn. „Ekologiczny Powiat Limanowski – edycja 2024 r.”, finansowany ze środków z budżetu Województwa Małopolskiego, w ramach otwartego konkursu w obszarze ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego w 2024 roku pn. „EkoMałopolska”.

W ramach festiwalu uczestnicy mieli możliwość obejrzeć dwa filmy „Animal” oraz „Nasze miejsce na ziemi”, które skłaniają do refleksji nad stanem naszej planety i przyszłością, którą kształtujemy. Oprócz projekcji filmów, odbyły się prelekcje prowadzone przez ekspertów, a także można było odwiedzić liczne stoiska z ekologicznymi produktami. W wydarzeniu wziął udział Starosta Limanowski Mieczysław Uryga, który otworzył wydarzenie witając jego uczestników.

Wydarzenie było wspaniałą by dowiedzieć się więcej o tym, jak każdy z nas może lepiej zadbać i ochronić środowisko.