9 grudnia 2024 r.
7 i 8 grudnia 2024 r. w Limanowej odbyły się wydarzenia związane ze 110. Rocznicą Bitwy Limanowskiej – jedną z kluczowych w czasie I wojny światowej pomiędzy wojskami austro – węgierskimi i rosyjskimi na terenie Małopolski, która okazała się mieć również znaczący wpływ na przebieg Wielkiej Wojny i losy naszego regionu.
Patronat honorowy nad uroczystościami organizowanymi przez Miasto Limanowa i Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznych – 1 Pułk Strzelców Podhalańskich Armii Krajowej sprawował Marszałek Województwa małopolskiego – Łukasz Smółka. Partnerem głównym obchodów było Województwo Małopolskie, a współorganizatorami wydarzenia: Instytut Pamięci Narodowej – Oddział w Krakowi, Orkiestra Reprezentacyjna Straży Granicznej, Limanowskie Stowarzyszenie Historii Ożywionej Jabłoniec 1914, Muzeum Regionalne Ziemi Limanowskiej, Związek Strzelecki „Strzelec” JS 2402 Limanowa, Szkoła Podstawowa nr 3 w Limanowej oraz Limanowski Dom Kultury.
W sobotę 7 grudnia 2024 r. w Limanowskim Domu Kultury miał miejsce koncert Orkiestry Reprezentacyjnej Straży Granicznej, z okazji 110. rocznicy Bitwy Limanowskiej.
Przybyłych do Limanowskiego Domu Kultury gości, delegacje z Węgier, przedstawicieli władz lokalnych służb mundurowych oraz zgromadzonych mieszkańców Limanowej i okolic powitała prowadząca koncert, Justyna Tokarczyk – Kierownik Wydziału Kultury, Sportu, Turystyki i Sportu w Urzędzie Miasta Limanowa. Po odegraniu hymnów państwowych Węgier i Polski, głos zabrała Burmistrz Miasta Limanowa Jolanta Juszkiewicz oraz reprezentujący Marszałka Województwa Małopolskiego – radny Sejmiku Województwa Małopolskiego Grzegorz Biedroń.
Odbyło się również wręczenie odznaczeń państwowych. Odznakę „w uznaniu bezinteresownej, ofiarnej i skutecznej działalności na rzecz wspólnej węgiersko-polskiej historii wojskowości, zachowania i kultywowania pamięci o naszym tysiącletnim dziedzictwie historycznym oraz umacniania przyjaźni między naszymi narodami z okazji 110 rocznicy bitwy pod Limanową” dla Marka Sukiennika – Prezesa Limanowskiego Stowarzyszenia Historii Ożywionej Jabłoniec 1914 wręczył podpułkownik dr Attila Bán – Zastępca Dowódcy z Instytutu i Muzeum Historii Wojen z Budapesztu.
Po części poświęconej odznaczeniom, przyszedł czas na koncertowe emocje. Publiczność zgromadzona w Sali widowiskowej Limanowskiego Domu Kultury wysłuchała utworów w znakomitych aranżacjach muzyków Orkiestry pod dyrekcją ppłk SG Leszka Mieczkowskiego, znanej z wielu występów na krajowych i międzynarodowych scenach. Wraz z Orkiestrą wystąpili utalentowani soliści: Starsza Chorąży Straży Granicznej Natalia Zabrzeska – Borowiec–sopran, Plutonowy Straży Granicznej Iwona Chruślicka – sopran oraz Podporucznik Straży Granicznej Wacław Wacławiak – baryton.
Następnego dnia uroczyste obchody 110. Rocznicy Bitwy limanowskiej przeniosły się na wzgórze Jabłoniec, gdzie znajduje się zabytkowy cmentarz wojenna, którym spoczywają żołnierze polegli w Bitwie Limanowskiej. Wcześniej w Bazylice Matki Boskiej Bolesnej została odprawiona Masza święta udziałem Chóru Chłopięcego Bazyliki. Po zakończeniu liturgii delegacje: węgierska oraz polska złożyły wiązanki pod Pomnikiem Marszałka Józefa Piłsudskiego.
Podczas uroczystości na cmentarzu jabłonieckim, po odegraniu hymnów państwowych Polski i Węgier przez Wojskową Orkiestrę Reprezentacyjną z Krakowa, miały miejsce okolicznościowe przemówienia. Głos zabrali: Burmistrz Miasta Limanowa Jolanta Juszkiewicz, Poseł Attila Tilki wiceprzewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych Zgromadzenia Narodowego Węgier. Konsul Generalny Węgier w Krakowie Tibor Gerencser, Dr Attila Bán – zastępca dowódcy z Instytutu i Muzeum Historii Wojen z Budapesztu oraz Poseł na Sejm RP Urszula Nowogórska, która odczytała również list od Wicepremiera Polski, Ministra Obrony Narodowej – Władysława Kosiniaka – Kamysza. W imieniu Wojewody Małopolskiego Pana Krzysztofa Klęczara wystąpił Stanisław Kaszyk – Pełnomocnik ds. współpracy z jednostkami samorządu terytorialnego i przedstawicielami środowisk lokalnych Województwa Małopolskiego, a w imieniu Marszałka Województwa Małopolskiego Pana Łukasza Smółki – Grzegorz Biedroń Radny Sejmiku Województwa Małopolskiego. W uroczystości na wzgórzu Jabłoniec wzięli udział Starosta Limanowski Mieczysław Uryga oraz Członek Zarządu Powiatu Limanowskiego Wojciech Włodarczyk.
Odprawiona została modlitwa ekumeniczna w języku węgierskim oraz polskim, a następnie delegacje z Polski i Węgier złożyły wiązanki kwiatów oraz znicze pod pomnikiem poległego w bitwie na Jabłońcu dowódcy płk. Othmara Muhra.
Po południu w Muzeum Regionalnym Ziemi Limanowskiej odbyły się prezentacje filmu z rekonstrukcji Bitwy Limanowskiej z okazji 100. rocznicy wydarzenia pt. „Nieśmiertelni” , a także wykłady Mateusza Haberka z Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej w Lublinie oraz Cezarego Pałki z Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Krakowie, poświęcone wydarzeniom i znaczeniu Bitwy Limanowskiej. Uczniowie Szkoły Podstawowej nr 3 w Limanowej przygotowali specjalny program artystyczny. Prezentację multimedialną pn. „110. rocznica Bitwy Limanowskiej” przedstawił Tadeusz Hejmej – nauczyciel historii w Szkole Podstawowej nr 3 w Limanowej.
Z okazji rocznicy Bitwy Limanowskiej w parku miejskim odbywał się piknik historyczny z prezentacją rekonstruktorów umundurowanych i wyposażenia wojskowego, zwiedzaniem odtworzonego obozowiska wojsk walczących podczas Bitwy Limanowskiej oraz wojskowych lazaretów, a także wystawą artefaktów z okresu Wielkiej Wojny. Grupy rekonstrukcyjne Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznych – 1 Pułk Strzelców Podhalańskich Armii Krajowej Grupa Rekonstrukcji Historycznej Gorlice 1915, GRH KuK Sturmtruppen, KVH Karpaty Snina, GRH „Pod obcymi sztandarami”, 45 Infanterie CK Przemyśl, Projekt Historyczny Marusia, Zorganizowana Grupa Poszukiwawcza P.PANC Południe, Rawelin Małopolskie Stowarzyszenie Miłośników Historii, Stowarzyszenie Strzelców Górskich Pomorskich przeprowadziły rekonstrukcje historyczne: pokaz musztry wojskowej wojsk z okresu Wielkiej Wojny, „spotkanie” oraz „szturm”.
Dla uczestników pikniku przygotowano poczęstunek – wojskowa grochówka serwowana z oryginalnej kuchni polowej z okresu I Wojny Światowej gorącą herbatę z oryginalnego samowaru.
źr.: Miasto Limanowa, fot. Michał Wojtas Studio „Fotopola”
